TÜRKAK AB-1161-T · TS EN ISO/IEC 17025İSGÜM Yetki Belgesi No: LAB-4289
Asbest Haberleri3 dk okuma

Yunanistan asbest maruziyet sınırını onda birine indirdi: AB 2023/2668 Direktifi Türkiye için ne anlama geliyor?

Yunanistan, 5 Kasım 2026'da yayımladığı 67/2026 sayılı Kararname ile işyeri asbest sınır değerini onda birine indirdi. AB düzenlemesinin Türkiye'ye yansımalarını inceliyoruz.

Yunanistan, 5 Kasım 2026'da yayımlanan 67/2026 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile işyerlerindeki asbest maruziyet sınır değerini önceki düzeyin onda birine indirdi ve daha hassas ölçüm yöntemini zorunlu kılan AB düzenlemesini iç hukuka aktardı. Bu adım, Avrupa'da asbestle çalışmaya ilişkin kuralların sıkılaştığını gösteriyor. Türkiye'deki söküm, ölçüm ve analiz sektörü için de önümüzdeki dönemin referans çerçevesini çiziyor.

Yunanistan'da ne oldu?

Yunanistan, asbestten korunma kurallarını yenileyen 67/2026 sayılı Kararnameyi 5 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de (ΦΕΚ Α 179) yayımladı. Düzenleme, 2009/148/EC sayılı AB Direktifi ile bu direktifi değiştiren (AB) 2023/2668 sayılı Direktife uyum sağlıyor. Kararname, daha önceki 212/2006 sayılı Kararnamenin yerini alıyor.

Başbakan Miçotakis de 15 Kasım'daki haftalık değerlendirmesinde düzenlemeyi gündeme getirdi. İzin verilen maruziyet sınırının önceki seviyenin onda birine indirildiğini, en ince liflerin bile saptanabilmesi için daha hassas ölçüm getirildiğini söyledi.

Yunan basınındaki ve sektör yayınlarındaki özetlere göre Kararname şunları içeriyor:

  • 1 Ocak 2005'ten önce inşa edilen yapılarda yıkım, bakım veya yenileme öncesinde asbestli malzeme taraması yapılması,
  • Yıkım ve söküm öncesinde özel bir çalışma planı hazırlanması,
  • Söküm ve yıkım işlerinin yalnızca gerekli koşulları taşıyan, belgeli firmalarca yürütülmesi,
  • Onarım, kaplama veya yalıtım gibi yöntemlere göre, asbestin güvenli biçimde sökülmesine öncelik verilmesi,
  • Çalışanların sağlık gözetiminin ve eğitiminin güçlendirilmesi.

AB 2023/2668 Direktifi neyi değiştiriyor?

(AB) 2023/2668 sayılı Direktif, işyerlerinde asbest lifleri için bağlayıcı sınır değeri 8 saatlik ağırlıklı ortalamada 0,1 lif/cm³'ten 0,01 lif/cm³'e düşüren düzenlemedir. Direktif 30 Kasım 2023'te yayımlandı ve üye devletlerin 21 Aralık 2025'e kadar iç hukuklarına aktarması öngörüldü.

Direktifin ikinci önemli ayağı ölçüm yöntemidir. Geçiş sürecinin ardından faz kontrast mikroskobisi (PCM) yerine elektron mikroskobuna dayalı yöntemler kullanılacak; böylece daha ince lifler sayılabilecek. Kaynaklara göre bu aşamada üye devletler iki seçenekten birini uygulayacak:

Seçenek Sınır değer
İnce lifler de sayılır 0,01 lif/cm³
İnce lifler sayılmaz 0,002 lif/cm³

Yunan kaynakları, sıkılaşan sınırın 21 Aralık 2029'dan itibaren 0,002 lif/cm³ düzeyine ineceğini belirtiyor.

Bu gelişme neden önemli?

Önemi, sınır değerin sayısal olarak düşmesinin ötesinde, ölçüm altyapısını da değiştirmesinden kaynaklanıyor. Daha düşük sınır, daha hassas laboratuvar yöntemi ve daha nitelikli numune alma ile analiz gerektiriyor. Elektron mikroskobu ve elementel analiz kabiliyeti olmayan laboratuvarlar bu yeni dönemde zorlanacak.

Yunanistan'ın kararında yer alan "yapı öncesi tarama" yükümlülüğü de dikkat çekici. Sökümden önce asbest envanteri çıkarılması, iş güvenliği açısından riskin kaynağında önlenmesi anlamına geliyor.

Türkiye açısından ne anlama geliyor?

Türkiye'de asbestle çalışmalar, Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yürütülüyor; söküm işleri için yetkili firma ve asbest söküm uzmanlığı gibi nitelik şartları bulunuyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İSGGM de asbest söküm uzmanlığı ve ölçüm-numune alma personeli sertifikalandırma eğitimlerini düzenli olarak duyuruyor. Bu yazının hazırlandığı tarihte, AB'nin 2023/2668 Direktifi ile uyumlu bir değişikliğin Türkiye'de yayımlandığına dair resmî bir duyuruya ulaşılamadı.

Yine de üç başlık Türkiye'deki aktörler için şimdiden önem taşıyor:

  1. Kentsel dönüşüm: Yıkım öncesi asbest envanteri çıkarmak, hem işçi sağlığı hem de atık yönetimi için en düşük maliyetli önlem.
  2. Ölçüm ve analiz: Havadaki lif konsantrasyonunu belirleyen asbest ölçüm ve malzeme tespitinde kullanılan asbest analizi süreçlerinde yöntem hassasiyeti önem kazanıyor. Malzeme analizinde PLM ve SEM-EDX gibi yöntemler lif türünü doğrulamada tamamlayıcı rol oynuyor.
  3. Avrupa ile iş yapan firmalar: AB'ye hizmet veren veya AB pazarına yönelik çalışan Türk firmalarının, Avrupa'daki güncel sınır değerleri ve ölçüm yöntemlerini takip etmesi gerekiyor.

Firmalar ne yapmalı?

İşverenlerin asbest riski taşıyan eski yapılarda çalışma öncesi mutlaka asbest analizi yaptırması, söküm planını yetkili firmayla hazırlaması ve işlem sonrası asbest raporu ile sürecini belgelemesi gerekir. Rapor doğruluğunu rapor doğrulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

AGT VONKA, TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17025'e göre akredite (AB-1161-T) ve İSGÜM yetkili (LAB-4289) bir asbest laboratuvarı olarak, Avrupa'daki gelişmeleri yakından izliyor. Projeniz için danışmanlık almak veya teklif almak için WhatsApp üzerinden 0532 621 50 65 numarasından ya da agtvonka@gmail.com adresinden bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yunanistan'ın yeni asbest kararnamesi ne zaman yayımlandı?

67/2026 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 5 Kasım 2026 tarihli Yunanistan Resmî Gazetesi'nde (ΦΕΚ Α 179) yayımlandı ve 212/2006 sayılı Kararnamenin yerini aldı.

AB'de işyeri asbest sınır değeri kaç?

(AB) 2023/2668 Direktifi ile bağlayıcı sınır değer 8 saatlik ağırlıklı ortalamada 0,1 lif/cm³'ten 0,01 lif/cm³'e indirildi. Elektron mikroskobuna geçişin ardından ince lifler sayılmazsa sınır 0,002 lif/cm³ olacak.

Bu düzenleme Türkiye'de doğrudan geçerli mi?

Hayır. Yunanistan kararnamesi AB üyesi ülke için geçerlidir. Türkiye'de Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik uygulanır; ancak AB gelişmeleri sektör için referans niteliğindedir.

Elektron mikroskobu asbest ölçümünde neden önemli?

Elektron mikroskobu, faz kontrast mikroskobunun göremediği daha ince lifleri sayabilir ve lifin türünü kimyasal bileşimle doğrulayabilir; bu da sonuçları daha doğru kılar.

#AB mevzuatı#asbest ölçüm#Yunanistan#iş sağlığı
Bize yazın