
Asbest söküm süreci nasıl işler?
Asbest söküm süreci; malzemenin analizle tespit edilmesi, söküm planının hazırlanması, çalışma alanının izole edilmesi, kontrollü söküm, atığın paketlenip bertaraf edilmesi ve sonunda havada lif ölçümüyle alanın temiz olduğunun doğrulanması aşamalarından oluşur. Asbest içeren malzemeler yetkisiz ve kontrolsüz söküldüğünde havaya yoğun lif salınır. Bu nedenle işler, yetkilendirilmiş firmalar tarafından ve Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yürütülmelidir.
Asbest söküm işi neden uzmanlık gerektirir?
Asbest lifleri gözle görülmeyecek kadar incedir ve havada uzun süre asılı kalabilir. Solunduğunda akciğerlerde birikir; asbestoz, akciğer kanseri ve mezotelyoma gibi hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıklar genellikle yıllar sonra ortaya çıktığı için maruziyet çoğu zaman fark edilmez.
Söküm sırasında malzemenin kırılması, kazınması veya delinmesi lif salınımını artırır. Bu yüzden asbest sökümü olağan bir yıkım ya da tadilat işi gibi ele alınamaz. Doğru yöntem, uygun ekipman ve eğitimli personel gerekir.
Asbest söküm adımları nelerdir?
Güvenli söküm altı ana adımda yürütülür:
- Envanter ve analiz: Asbest içeren malzemelerin yeri, türü ve miktarı belirlenir. Şüpheli malzemelerden numune alınır ve laboratuvarda analiz edilir. Ayrıntılar için asbest envanteri ve asbest analizi sayfalarına bakabilirsiniz.
- Söküm planı: Çalışma yöntemi, koruyucu önlemler, personel ve atık yönetimi planlanır; mevzuatın gerektirdiği bildirim ve başvurular ilgili makamlara yapılır.
- Alan izolasyonu: Çalışma alanı bariyerler, plastik örtüler ve uyarı işaretleriyle çevrilir. Uygun olan durumlarda HEPA filtreli negatif basınç üniteleriyle liflerin dışarı yayılması engellenir.
- Kontrollü söküm: Malzeme önceden ıslatılarak toz oluşumu azaltılır. Mümkün olduğunca kırmadan ve parçalamadan sökülür. Çalışanlar uygun kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanır ve dekontaminasyon ünitesinden geçerek alandan çıkar.
- Paketleme ve atık yönetimi: Atıklar sızdırmaz ambalajlara konur, asbest uyarı etiketiyle işaretlenir ve bertaraf için yetkili tesislere gönderilir.
- Temiz alan ölçümü: Söküm sonrasında alan temizlenir ve havada lif ölçümü yapılır. Sonuçlar alanın tekrar kullanıma açılıp açılamayacağını belirler.
Söküm öncesinde hangi hazırlıklar yapılmalıdır?
Söküm öncesindeki en önemli hazırlık, asbestin gerçekten var olup olmadığının ve nerede bulunduğunun laboratuvar analiziyle doğrulanmasıdır. Malzemeye bakarak asbest içerip içermediğini anlamak mümkün değildir.
Hazırlık aşamasında şunlar yapılır:
- Şüpheli malzemelerin tespiti ve numune alınması
- Asbest türünün ve oranının belirlenmesi
- Malzemenin durumunun (sağlam, aşınmış, dağılgan) değerlendirilmesi
- Binanın kullanıcılarının ve çevrenin korunması için alınacak önlemlerin planlanması
- Söküm yöntemine ve atık miktarına göre iş programının hazırlanması
Dağılgan, yani elle ufalanabilen asbestli malzemeler (sprey yalıtımlar gibi) daha yüksek risk taşır ve daha sıkı önlem gerektirir. Çimento esaslı asbestli ürünlerde lifler malzemeye bağlı olduğundan lif salınımı daha düşük olabilir, ancak kırılıp parçalandığında risk artar.
Söküm sırasında hangi önlemler alınır?
Söküm sırasında temel ilke, lif oluşumunu en aza indirmek ve oluşan lifi çalışma alanında tutmaktır. Bunun için şu önlemler uygulanır:
- Malzemenin sökümden önce ve söküm sırasında ıslatılması
- Toz oluşturan elektrikli aletlerin ve kırma, kazıma gibi yöntemlerin mümkün olduğunca kullanılmaması
- Süpürge yerine HEPA filtreli endüstriyel vakum sistemlerinin kullanılması
- Çalışanların solunum koruyucu, tulum ve eldiven gibi uygun KKD ile çalışması
- Personelin alandan çıkarken dekontaminasyon prosedürüne uyması
- Çalışma sırasında alan çevresinde hava ölçümü yapılması
Çalışma alanına yetkisiz kişilerin girmesi engellenir. Uyarı levhaları, alanın asbest söküm çalışması yapılan bir bölge olduğunu açıkça belirtmelidir.
Asbest atıkları nasıl bertaraf edilir?
Asbest atıkları tehlikeli atık olarak değerlendirilir ve sıradan inşaat molozuyla karıştırılmaz. Atıklar sızdırmaz torba veya ambalajlara konur, etiketlenir ve yetkili tesislere taşınır.
Atık yönetiminde dikkat edilecek noktalar:
- Atık, kırılmadan ve mümkün olduğunca ufalanmadan paketlenmelidir.
- Her ambalaj asbest içerdiğini belirten etiket taşımalıdır.
- Taşıma ve bertaraf, ilgili atık mevzuatına uygun biçimde yürütülmelidir.
- Bertaraf sürecine ilişkin belgeler saklanmalıdır.
Söküm sonrası temiz alan ölçümü neden gerekir?
Temiz alan ölçümü, söküm bittikten sonra çalışma alanının havasında asbest lifi kalıp kalmadığını göstererek alanın güvenle kullanılabileceğini belgeler. Görsel temizlik tek başına yeterli değildir, çünkü kalan lifler gözle görülmez.
Ölçümde hava numuneleri alınır ve laboratuvarda değerlendirilir. Sonuçlar uygunsa alan kullanıma açılır. Uygun değilse temizlik tekrarlanır ve ölçüm yenilenir. Bu süreç hakkında daha fazla bilgi için asbest ölçüm sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Asbest sökümünü kendim yapabilir miyim?
Hayır. Asbest söküm işleri, mevzuata göre gerekli yetkiye sahip firmalar tarafından yapılmalıdır. Kendi imkânlarınızla yapılan söküm hem sizin hem de çevredekilerin sağlığını tehlikeye atar, ayrıca yasal sorumluluk doğurabilir.
Söküm yapacak firmayı seçerken şunlara bakın:
- Firmanın yetki belgesine sahip olup olmadığı
- Çalışanların eğitim ve sağlık gözetimi durumu
- Söküm planı ve atık yönetimi prosedürleri
- Söküm öncesi analiz ile söküm sonrası ölçümün nasıl yapılacağı
Söküm firması seçimi ve uzmanlık gereksinimleri için asbest söküm uzmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz.
Söküm sürecinde hangi hizmetler hangi aşamada devreye girer?
Söküm sürecindeki her aşama farklı bir uzmanlık ve belge gerektirir. Aşağıdaki tablo bu ilişkiyi özetler:
| Aşama | İlgili hizmet | Çıktı |
|---|---|---|
| Şüpheli malzemenin tespiti | Asbest analizi | Laboratuvar analiz sonucu |
| Binadaki tüm asbestin haritalanması | Asbest envanteri | Envanter ve risk değerlendirmesi |
| Plan ve yöntem belirleme | Asbest danışmanlık | Söküm planı ve yol haritası |
| Kontrollü söküm | Asbest söküm | Sökülmüş ve paketlenmiş atık |
| Söküm sonrası doğrulama | Asbest ölçüm | Hava ölçüm sonuçları |
| Belgelendirme | Asbest rapor | Resmî rapor |
Raporun doğruluğunu rapor doğrulama sayfasından kontrol edebilirsiniz.
Analiz ve ölçümde bağımsız laboratuvar neden önemlidir?
Analiz ve ölçüm sonuçlarının güvenilir olması için sürecin akredite bir laboratuvarda yürütülmesi gerekir. Söküm yapan firmayla ölçüm yapan kuruluşun ayrı olması, sonuçların tarafsız değerlendirilmesine de katkı sağlar.
AGT VONKA, TÜRKAK akreditasyonlu (AB-1161-T, TS EN ISO/IEC 17025) ve İSGÜM yetkili (Yetki Belgesi No: LAB-4289) bir asbest laboratuvarıdır. Malzeme analizlerinde PLM ve SEM-EDX yöntemlerini kullanıyoruz. Söküm projelerinde envanter, analiz, ölçüm ve danışmanlık desteği veriyoruz.
Asbest söküm sürecinde desteğe mi ihtiyacınız var?
Binanızda asbest şüphesi varsa ya da söküm planlıyorsanız, ilk adım analiz ve envanterdir. Teklif alma formumuzu doldurabilir, WhatsApp üzerinden 0532 621 50 65 numarasından veya agtvonka@gmail.com adresinden bize ulaşabilirsiniz. Ekibimiz projenize uygun analiz, ölçüm ve danışmanlık kapsamını birlikte belirlesin.
Sık sorulan sorular
Asbest söküm hizmeti için nasıl teklif alırım?
Teklif formunu doldurabilir, WhatsApp hattımızdan (0532 621 50 65) yazabilir ya da agtvonka@gmail.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.
Hizmet verdiğiniz bölgeler nereler?
İstanbul merkezli olarak Türkiye genelinde saha hizmeti veriyoruz. Proje büyüklüğüne göre planlama yapılır.
Asbest sökümü kimler yapabilir?
Bünyesinde asbest söküm uzmanı, asbest söküm çalışanları olan. Asbest söküm ekipmanlarına sahip olan ve firmalar yapabilir.
Son güncelleme: · AGT VONKA teknik ekibi